Manastir Sveta Trojica, XVI vijek, Pljevlja, Crna Gora Manastir Sveta Trojica nalazi se na oko jedan kilometar od centra Pljevalja, pritiješnjen stijenjem, okružen bujnim zelenilom i mirom koji tek remeti žubor rijeke Biserke. Prvi pisani pomen datira iz 1537. godine, kada ktitori zidaju najstariji dio hrama – naos i oltarski prostor, a kasnije je dozidana priprata sa kupolom da bi manastir dobio svoj konačni izgled 1875/76. godine. U XVI, XVII i XVIII vijeku manastir je bio značajan prepisivački i književni centar. Manastirska biblioteka posjeduje više primjeraka vrijednih rukopisnih iluminiranih knjiga, od kojih su neke nastale u manastirskom skriptoriju, kao i rijetke primjerke štampanih knjiga, među kojima i Šestodnev Jovana Egzarha, Kozma Indikoplov, fragment Trudbenika iz štamparije Crnojevića, nastavak Vrhbrezničkog Hronografa, više Psaltira i dr. Tu se čuvaju i vrijedne knjige na pergamentu i papiru iz XIII i XIV vijeka. U riznici Manastira, pored više dragocjenih predmeta od srebra, zlata i drveta vezanih za bogosluženje, čuva se vrijedna zbirka ikona, srebrom okovan štap Svetog Save, jedan od najljepših primjeraka srednjovjekovnog veza – Epitrahilj Teotima iz XV vijeka, zatim predmeti umjetničkog zanatstva: svjećnjaci, putiri, kadionice, minijaturni izrezbareni krstovi. Obnovljeni manastirski konaci sa manastirom u sredini čine vrlo lijepu i skladnu cjelinu.


Husein Pašina Džamija, XVI vijek, Pljevlja, Crna Gora Husein Pašina Džamija se nalazi u samom centru grada. Zadužbina je Husein-Paše Boljanića, carskog vezira, namjesnika Bagdada, hercegovačkog sandžaka i Bosanskog elajeta, porijeklom iz sela Boljanića kod Pljevalja. Podignuta je 1569. godine po planovima neimara Hajrudina, koji je gradio i čuveni most u Mostaru. Husein pašina Džamija predstavlja jedan od najljepših i najskladnijih sakralnih spomenika islamske arhitekture na Balkanu. Sa 42 metra visokim, vitkim minaretom, nekoliko kupola za čiju je gradnju dopreman mermer iz Aleksandrije, izvanredno usječenim spoljnim i unutrašnjim dekoracijama, pravo je arhitektonsko remek dijelo visokog sklada i originalnosti. Unutrašnji zidovi su islikani floralnim ornamentima i citatima iz Kurana. U džamiji se čuvaju neki od najljepših islamskih rukopisa, kao i više vrijednih starih knjiga i misirski ćilim star preko 400 godina. Posebno je značajan Kuran iz XVI vijeka pisan arapskim pismom i ukrašen minijaturama sa pozlatom. Pored džamije se nalazi i lijepo izrađen šedrvan i Sahat kula visine 25 metara, što je čini jednom od najvećih na Balkanu.


Manastir Svetog Arhangela Mihaila smješten je na desnoj obali rijeke Tare u selu Đurđevića Tara, zaseoku Luke, udaljen oko 1 km nizvodno od Velikog mosta. Manastir je sagrađen u XV vijeku, srušen krajem XIX vijeka. Njegova crkca sagrađena je uz strmu osojnu padinu kanjona. Kroz svoju burnu i bogatu istoriju, ovaj značajni duhovni centar posebno je bio poznat i po tome što je u njemu dugo radila prepisivačka škola koja je bogoslužbenim knjigama snadbijevala kako Manastir Dovolju tako i brojne, mnogo udaljenije, pravoslavne bogomolje.


Manastir Dubočica, XVI vijek, Pljevlja, Crna Gora Manastir Dubočica sa crkvom Svetog Nikole, sagrađen je oko 1570.godine u selu Dubočici.Zbog izgradnje vještačkog jezera na rijeci Ćehotini crkva je smještena u selo Otiloviće 11 km jugoistočno od Pljevalja i kompletno restauirana. Posebnu pažmju u Manastiru privlače njegove freske, ikonostas, kao i podatak da je Sveti Vasilije Ostoški proveo šest godina u službi ovog manastira.


hram

 Hram Svetog  Velikomučenika Georgija opština Pljevlja je 2001. godine ustupila Mileševskoj eparhiji 2,5 hektara zemljišta kada je započeta izgradnja hrama Svetog Velikomučenika Georgija u pljevaljskom naselju Guke, površine 600 metara kvadratnih, 29. maja 2011. godine patrijarh srpski Irinej sa arhijerejima Srpske pravoslavne crkve osveštao je hram Svetog Georgija koji je drugi po veličini u Crnoj Gori kada su u pitanju pravoslavne svetinje.
Povodom osveštanja Hrama Svetog Velikomučenika Georgija , u porti hrama se tradicionalno održava narodni sabor, svake godine zaredom, u poslednjoj nedjelji maja.
Crkvena porta je mjesto gdje se svakodnevno okupljaju djeca i roditelji. Kako bi se mališanima uljepšao boravak i unijela šarolikost u njihovu igru, u avgustu prošle godine radnici DOO Čistoća u porti hrama postavili su parkovski mobilijar za igru djece.

Crkva Sv.Petke Crkva Svete Petke

 Crkva Svete Petke – je gradska crkva, sagrađena 1927.godine. Datum 27. oktobar je pravoslavni praznik Svete Petke a još od prošlosti ima velikog značaja za Pljevlja i pljevljake. Naime, tog datuma 1912.god. Pljevlja su oslobođena od Turaka, posle viševjekovnog ropstva. Opet, na isti datum 1918. god. grad je oslobođen od Austro-Ugarske vlasti, na kraju I svjetskog rata. 1925. godine, počela je gradnja hrama na Raskrsnici, na uglu tadašnjih ulica Princa Đorđa (sadašnja Tršova) i Grujičića sokaka (sadašnja 1. decembar). Crkva je izgrađena isključivo dobrovoljnim prilozima. Glavni majstor bio je Maksim Backović. Osveštana je 1927. godine, na dan Svete Petke.

Municipijum „S“ je najznačajniji dosad pronađeni ostatak starog vijeka, to je arheološki lokalitet rimskog grada, poznatog u stručnoj lteraturi pod tim imenom, koji se nalazi 2 km jugozapadno od Pljevalja u selu Komini. Neki naučnici smatraju da je ovde bio lociran jedan od najvećih gradova rimske provincije Dalmacije, čije je ime sada nepoznato, ali se po početnokm slovu S, lokalitet naziva Municipijum S. Na nekoliko hektara, ispod tankog sloja zemlje, leže konture rimskog grada sa bedemima, monumentalnim građevinama, ulicama i nekropolama. Detaljnija arheološka iskopavanja izvršene su na samo dvije pronađene nekropole koje su iscrpno proučene, a obje mogu datirati između II i IV vijeka naše ere. U njima su pronađeni predmeti vezani za rimsku religiju, kulturu, ekonomiju. Najpoznatiji eksponat toga vremena je stakleni pehar Dijatreta, obavijena plavom staklenom mrežom i natpisom „Vivas Panelleni bona“ ispod oboda. Sav pokretni materijal sa ovog nalazišta smješten je u zavičajnom muzeju u Pljevljima.


1966224_437048556440460_374933822_o Koznik ili Jerinin grad je srednjovjekovni utvrđeni grad. Relativno dobro očuvani ostaci nalaze se u selu Kozica, 20 km jugoistočno od Pljevalja. Koznik se u dokumentima pominje u prvoj polovini XV vijeka, a najvjerovatmnije je bio zaštita obližnjeg rudnika olova i cinka. Ostaci grada stvaraju impozantnu sliku skladno izdignutih zidina sa visokim i strmoglavim liticama iznad Kozičke rijeke, dajući efektnu viziju sjedinjenosti grada i brda na kojem leži.


 Kukanj je srednjovjekovni grad čije se ruševine nalaze na istoimenom brdu iznad rijeke Ćehotine, 12 km sjeverozapadno od Pljevalja. Grad – tvrđava Kukanj je bio velika ljetnja rezidencija znamenitog Hercega Stjepana Vukčića – Kosače, iz prve polovine XV vijeka. Grad Kukanj se više puta pominje u dokumentima koji se nalaze u dubrovačkom arhivu. Čak i njegove ruševine djeluju moćno. Moguće je locirati kule, osmatračnice i bedeme koji su nekada okruživali grad.


manastir-dovolja Manastir Dovolja

 – Manastir Dovolja – sa crkvom Uspenija Presvete Bogorodice nalazi se na desnoj obali kanjona Tare, blizu sela Premćani, u zaseoku Dovolja udaljen četrdeset pet kilometara južno od Pljevalja.
Prvi put se pominje 1513.god pa se zaključuje da je podignut još u XV vijeku. U XVIII vijeku u manastir su donijete mošti Svetog Arsenija iz Peći, a kasnije su prenijete u manastir Dobrilovinu. U manastiru Dovolja zamonašen je patrijarh srpski Arsenije Čarnojević, a manastir je bogoslužbenim knjigama darivao Petar Petrović Njegoš.
Kroz svoju dugu i burnu istoriju više puta je rušen i spaljivan, pa iz pepela podizan. Ipak, u najvećem dijelu svoje istorije važio je za bogat i ugledan manastir.